ΤΟ ΘΛΙΜΜΕΝΟ ΚΑΙ ΘΥΜΩΜΕΝΟ ΠΑΙΔΙ

Ήταν κάποτε ένα παιδί που για πολύ καιρό είχε θλιμμένο βλέμμα και ήταν κατσούφης. Ήθελε συνέχεια να είναι στο κρεβάτι, δεν είχε όρεξη να κάνει σχεδόν τίποτα. Η οικογένεια του τον έβλεπε έτσι και του έλεγε διάφορα όπως : "σταμάτα να είσαι κατσούφης", "άλλαξε διάθεση", "σταμάτα να σκέφτεσαι άσχημα πράγματα", "χαμογέλα", "σταμάτα τη γκρίνια", "έλα μαζί μας μια βόλτα να δεις πώς θα τα ξεχάσεις" "βρες φίλους", "βρες να κάνεις πράγματα και σταμάτα να είσαι έτσι", "για πόσο καιρό θα είσαι ακόμα έτσι", "μας έχεις κουράσει". Βέβαια, η οικογένεια του τα έλεγε όλα αυτά από ενδιαφέρον. Δεν ήθελε να βλέπει το παιδί να είναι έτσι. Υπάρχει όμως κάτι που δε σκέφτηκε να κάνει η οικογένεια. Να κάτσει δίπλα στο παιδί και ήρεμα, χωρίς φωνές, που το κάνουν να θυμώνει και να φωνάζει κι αυτό, να το ρωτήσουν "τι έχεις;". Η ερώτηση αυτή είναι κάπως παράξενη, το παιδί μπορεί να μην ξέρει και το ίδιο τι έχει και όλα να είναι μπερδεμένα στο μυαλό του. Μπορεί και να μη θέλει να πει τι έχει. Αλλά η ερώτηση αυτή είναι η αρχή. Μετά σιγά-σιγά με ήρεμο τρόπο και δείχνοντας στο παιδί ότι θέλει πραγματικά ο γονιός να μάθει τι τον ταλαιπωρεί, θα το κάνει να ανοιχτεί και να μιλήσει. Και τότε είναι που το παιδί θα αλλάξει και θα φύγει το βλέμμα του κατσούφη του νευρικού και του θυμωμένου. Λέγοντας όσα τον απασχολούν και με τον γονιό να τον ακούει προσεχτικά, χωρίς παρατηρήσεις και λόγια όπως "τι υπερβολές και τι βλακείες λες", το παιδί ήδη έχει κάνει ένα πάρα πολύ σημαντικό βήμα όχι μόνο στο να αλλάξει η διάθεση του, αλλά στο να γίνει ένας καλύτερος και πιο συγκροτημένος άνθρωπος, ένας άνθρωπος που δε θα πάει αύριο να κλέψει, να ληστέψει, να βιάσει, να κάνει πορνεία, να σκοτώσει, να πληγώσει το συνάνθρωπο, ακριβώς επειδή κι αυτός πληγώθηκε. Θα κάνει ένα βήμα στο να γίνει ένας άνθρωπος που θα ακούει και θα δείχνει κατανόηση στη δυστυχία των άλλων, με τον ίδιο τρόπο που του έδειξαν οι γονείς του. Θα είναι ένας άνθρωπος χωρίς θυμό και απωθημένα που θα τον οδηγήσουν σε αρρώστιες.

Το παιδί αυτό είναι ο έφηβος της διπλανής πόρτας αλλά είναι και ο νέος που έχει περάσει την εφηβεία, αλλά ακόμα εξαρτάται από τους γονείς του ή τους έχει ανάγκη. Πολλά παιδιά επιζητούν πάντα το στήριγμα των γονιών ενώ και οι γονείς από μόνοι τους δείχνουν το ενδιαφέρον τους για τα παιδιά, ακόμα κι αν είναι ανεξάρτητα. Πολλά παιδιά θεωρούν (πολλές φορές δικαίως) υπαίτιους τους γονείς τους για κάποια πράγματα και γι' αυτό μπορεί να περνάνε τα χρόνια και να επιζητούν την προσοχή τους. Υποσυνείδητα ίσως θέλουν τους γονείς τους να τους πουν συγγνώμη ή να ασχοληθούν πολύ μαζί τους για να εξιλεωθούν έτσι για όσα έκαναν. Η κλασική ατάκα των εφήβων "δε με καταλαβαίνετε" αλλά και αυτή που λένε οι γυναίκες "θέλω κατανόηση" μοιάζουν χαζές αλλά έχουν βάση. Το παιδί που είναι θλιμμένο και θυμωμένο, θέλει κάποιος να το καταλάβει κι όχι να του πει τι να κάνει (και η ατάκα "μη μου λέτε τι να κάνω" των εφήβων επίσης έχει βάση). Ο έφηβος και ο νέος μπορεί να μην έχει ακόμα συγκροτημένη προσωπικότητα και οι ατάκες που λέει να θεωρούνται αφελείς από τους γονείς, αλλά είναι αυτές που πρέπει να προσέξουν. Το να μπεις βέβαια στη θέση του άλλου και να τον καταλάβεις, είναι δύσκολο έως και ακατόρθωτο, κι ας είναι και παιδί σου.

Το γεγονός, πάντως, είναι ότι οι γονείς και η οικογένεια συνηθίζει να βάζει τις φωνές στο θλιμμένο και θυμωμένο παιδί, και να του λέει τι να κάνει. Πρόσφατα διάβασα ότι το να λες σε κάποιον κακοδιάθετο "χαμογέλα" έχει αποδειχτεί επιστημονικά ότι δε βοηθάει καθόλου. Για να είμαστε και δίκαιοι, βέβαια, το να αντιμετωπίσεις έναν κακόκεφο, δεν είναι και εύκολο και μπορεί κι εμείς οι ίδιοι που υπήρξαμε κακόκεφοι, να κάνουμε τα ίδια λάθη που κάνουν οι άλλοι με μας. Συμβουλή; Άσε τον ήσυχο (να και μια άλλη ατάκα των εφήβων που έχει μεγάλη βάση, το "αφήστε με ήσυχο", δεν καταλαβαίνω αφού τους το λέει γιατί δεν το κάνουν;). Μη δείξεις όμως αδιαφορία και μην δείξεις ότι δε σε νοιάζει και είσαι χαρούμενος και κάνεις τα δικά σου. Πες του ότι όταν τον χρειαστείς θα είσαι εκεί. Μετά από λίγο πήγαινε κοντά του και πιάσε του το χέρι και μίλα του ήρεμα. Μπορεί να έχει ηρεμήσει και να θέλει να σου μιλήσει. Ακόμα κι αν σε κατηγορήσει, θα το κάνει με ήρεμο τρόπο και όχι με φωνές. Δε θέλει κόπο, θέλει τρόπο.

Άκου το θλιμμένο και θυμωμένο παιδί. Μπες στη θέση του. Η απογοήτευση δεν είναι δύσκολο να εισχωρήσει μέσα του, όπως ο ιός εισχωρεί στους υπολογιστές. Ο κόσμος είναι σκληρός, η εποχή απαιτητική, οι άνθρωποι εγωιστές και ανταγωνιστικοί. Δε θέλει και πολύ να τρελαθείς, πόσο μάλλον να σου χαλάσει η διάθεση...