Δυσκολευομουν να ξεκινησω αυτο το κειμενο για να μιλησω για το θεμα που με απασχολει.
Ενα κειμενο που διαβασα στη σημερινη Καθημερινη στο ενθετο Τεχνες και Γραμματα, της δημοσιογραφου Ριτσας Μασουρα, και συγκεκριμενα το τελευταιο αποσπασμα, συνοψιζει τον προβληματισμο μου:
"...Και ο ρόλος ο δικός μας, ποιος θα μπορούσε να είναι; Τι θα ήταν αυτό που θα ’πρεπε να πούμε σε όλη αυτή την ασθμαίνουσα, ανασφαλή νεολαία, η οποία πορεύεται χωρίς σπουδαία ιδανικά, χωρίς ατσάλινη πανοπλία, παρά με γνώμονα τη ρεαλιστική της σκέψη, τον άκρατο συντηρητισμό της και τον προβληματισμό της για το σύγχρονο κοινωνικό μοντέλο ζωής; Πώς να της εξηγήσουμε ότι τις περισσότερες φορές μόνη της η Φύση ρυθμίζει την πορεία των πραγμάτων σε συνεργασία με το διαμορφούμενο διαφορετικά καθε εποχή περιβάλλον; Πώς να της πούμε το αυτονόητο; Οτι δηλαδή ο άνθρωπος κινείται προς την έξοδο μέσα από σωρεία λαθών, μέσα από σωρεία λανθασμένων χειρισμών, μέσα από δυσνόητα πολλές φορές κοινωνικά σύνολα... αλλά κινείται. Κι αυτό συνάδει με τον προορισμό του."
Ανασφαλεια.Ζουμε τη ζωη μας με την ανασφαλεια,παντα στο πισω μερος του μυαλου μας και την αφηνουμε να αναδυει σε πολλες φασεις κυριως του εκπαιδευτικου μας βιου, συσχετιζομενη ομως με το μελλον, ως μεγαλοι ενηλικοι και υπο την προστατευτικη σκεπη της περιφημης "αποκαταστασης".Σε καθε βαθμιδα που βρισκομαστε σκεφτομαστε συνεχως την αμεσως επομενη.Σε αυτο βεβαια εχει βαλει το χερακι του και το συστημα.Η καθε εκπαιδευτικη χρονια ειναι απλα το σκαλοπατι και ο συνδετικος κρικος που οδηγει στην επομενη.Ο αυτοσκοπος ειναι το...τελος,μεχρι εκει που μπορει να φτασει κανεις,για να "ξεμπερδευει" κιολας σε ορισμενες περιπτωσεις.Δεν ειναι η ιδια η εκπαιδευτικη διαδικασια ο αυτοσκοπος και η ουσια του.Οι νεοι συνεχως σκεφτομαστε το μελλον μας ως επαγγελματιες.Μας εχουν βαλει στο τριπακι με την αναγνωριση πτυχιων,την απορροφηση εργασιας,τα καλα λεφτα,την αμεση η μη προσληψη κτλ.Μας βαζουν πολυ στενα ορια στον ορο "επαγγελμα" και κατα ενα τροπο φιμωνουν τα ονειρα μας.Λιγοι θα πουν για τις πολλες δυνατοτητες που υπαρχουν,τα ποσα μπορεις να κανεις και να προσφερεις στο κοινωνικο συνολο.Τα γνωστα τριπτυχα ειναι παντα αδιαπεραστα και μοναδικα συμβολα κοινωνικου στατους.Ολα οδηγουν σε συγκεκριμενο δρομο.Ολα με λιγα λογια καθοριζονται με τους νομους της αγορας και του συντηρητισμου και των στερεοτυπων της κοινωνιας και αυτα ειναι που δημιουργουν την ανασφαλεια για το επαγγελματικο μελλον που ομως δεν θα επρεπε να ειναι ο μοναδικος στοχος στην πορεια του ανθρωπου.Το καλυτερο ταξιδι περιλαμβανει μορφωση και παιδεια ουσιαστικη, που ανοιγει τους οριζοντες μας και μας κανει καλυτερους ανθρωπους.
Ανασφαλεια ομως νιωθουμε και για τις σχεσεις μας που διαπιστωνουμε οσο περισσοτερο συναναστρεφομαστε αλλους, ποσο δυσκολες ειναι.Νιωθουμε ανασφαλεια με τους αλλους και δε μπορουμε να ειμαστε ο εαυτος μας.Μετα σκεφτομαστε οτι ποτε δεν ειχαμε αληθινες σχεσεις με τα αλλα ατομα.Θετουμε υψηλα στανταρ, γιατι ισως καπου σε καποια ταινια, ειδαμε μια εξιδανικευμενη εικονα,καπου διαβασαμε κατι και πιστεψαμε στην τελεια σχεση,η επειδη βλεπουμε στο δρομο αυτο που ζηλευουμε αλλα δεν ξερουμε αν ειναι αληθινο, η δεν καταλαβαινουμε οτι δεν ειναι μονο αυτο.
Ανασφαλεια νοιωθουμε συνεχεια και για ενα σωρο πραγματα.Μεγαλωνουμε με την ανασφαλεια σαν ενα αορατο φαντασμα που εχει εντρυφησει μεσα μας.Και οταν αισθανομαστε την υπαρξη του,προσπαθουμε με καθε τροπο να το σκοτωσουμε και να απελευθερωθουμε.Να βρουμε την πλευρα του εαυτου μας που μας ταιριαζει η νομιζουμε οτι μας ταιριαζει,να θαψουμε για παντα εκεινη που δε μας αρεσει και μας φερνει σε αμηχανια και δυσκολη θεση.Ομως δεν ειναι ευκολο.Ειναι ενας μεγαλος εφηβικος μικροαγωνας που ειναι ψυχοφθορος.
Ασθμαινουμε με ολη αυτη την ψυχοπλακωτικη καθημερινοτητα. Φαινομαστε ηρεμοι αλλα μεσα μας καιγομαστε.Παλευουμε με τους εσωτερικους μας δαιμονες και προσπαθουμε να ανταπεξελθουμε απο παιδια κιολας σε ενα σωρο υποχρεωσεις(λεξη που συναδει με τους μεγαλους).Φτανουμε σε μια ηλικια,μολις που γιναμε ενηλικες (λεμε τωρα..) και νιωθουμε το βαρος των υποχρεωσεων που ετσι και αλλιως φροντιζουν να μας το φορτωνουν οι δικοι μας.Μολις που ξεφυγαμε απο το σχολειο,μολις που ζησαμε την αγωνια για τη νεα ζωη,δεν προλαβαμε καν να ονειρευτουμε και να τη σχεδιασουμε (αν τελικα εχουμε προσβαση σε αυτη) και αντι να το ευχαριστηθουμε, εχουμε μια νεα ζωη με ενα σωρο ευθυνες και δυσκολιες και την αισθηση οτι ειμαστε μονοι απεναντι σε αυτες.Και αυτο το σαρακι μας διαλυει εσωτερικα.
Δεν εχουμε ιδανικα.Ζουμε με τα στερεοτυπα,τους περιορισμενους οριζοντες,τα κλισε,τους λαιφ-σταιλ κανονες, τα "νορμαλ" στανταρ,ολα αυτα με τα οποια μας εχουν ποτισει οι γνωστοι-αγνωστοι καλοθελητες και εμεις τα εχουμε λουστει.Αθελα μας ολα αυτα εντρυφουν στο υποσυνειδητο και οριζουν τον εαυτο μας και τις πραξεις μας.Ομως επειδη αυτα μπορει να πηγαινουν κοντρα σε αυτο που πραγματικα ειμαστε, αλλοτριωνομαστε.Και επειδη ειναι μηχανισμοι που επιδρουν στη μαζα και επειδη εμεις συνδιαλεγομαστε με αυτην,ειμαστε δυστυχισμενοι αν δεν ειμαστε μερος της, ενα ακομα πιονι του καταλληλα σχεδιασμενου παιχνιδιου.Τα σπουδαια ιδανικα μπορουν να σωσουν την κατασταση.Συρρικνωνονται ομως και διαστρεβλωνονται με τα σημερινα δεδομενα.
Πως αληθεια να καταλαβουμε το αυτονοητο για τους ωριμους, οτι ζουμε τη ζωη μας με μια πλειαδα λαθων και κακων χειρισμων απο μικρη ηλικια, που δεν ειναι φταιξιμο δικο μας;Πως να αποδεχτουμε τη δυσκολια της ζωης αφου μας αρεσει η ευκολια και η τελειοτητα;Η ευκολια συνδεεται με την ολοενα αυξανομενη τεχνολογια και η τελειοτητα γινεται μια μανια που καλλιεργειται απο τις διαφημισεις, η καλυτερα την αισθητικη των διαφημισεων.Ειναι περιεργο, αλλα οσες περισσοτερες διαφημισεις βλεπεις, τοσο πιο τελειομανης γινεσαι.Δεν ειναι μονο το συγκεκριμενο προιον που σε κανει να θες να το αποκτησεις, ειναι και το οτι σε κανει να πιστευεις οτι θα σου προσδοσει ταυτοτητα, που ειναι καθοριστικο στην ηλικια αυτη, θα σου δωσει μια εικονα, κατι που θα λεει οτι εισαι εσυ.Ειναι και το πλαισιο γυρω απο το προιον, το τελειο σπιτι, τα τελεια ρουχα, η ευκολη και ωραια ζωη.Οσο μεγαλωνει αυτη η μανια και οσο στην πραγματικη ζωη η τελειοτητα, το μοντερνο,το ωραιο,το ιδανικο(στοιχεια της διαφημιστικης νοοτροπιας) εκλειπουν ,τοσο εντονοτερη γινεται η απελπισια και τα παραγωγα της.
Δε μπορουμε να αποδεχτουμε τα δυσνοητα κοινωνικα συνολα.Αυτο εχει να κανει πιο πολυ με την ανατροφη και την παιδεια.Γινομαστε πολυ επιλεκτικοι, απορριπτουμε,γινομαστε ατομικιστες και ψαχνουμε μονο το ομοιο με μας.Αντιδρουμε επιφανειακα και δεν ψαχνουμε την αιτια των πραγματων προσπαθωντας να την ερμηνευσουμε.Η απλα αδιαφορουμε παντελως με ολα αυτα τα απιστευτα που γινονται στην κοινωνια.Η σκεψη να αλλαξουμε τον κοσμο χανει τη δυναμη της απεναντι στη ρεαλιστικη αντιμετωπιση της ζωης και φανταζει παιδικη.Η νεολαια εχει χασει την παιδικοτητα της.Και τη χανει απο πολυ νωρις.Αν οχι την παιδικοτητα, τη νεανικοτητα.
Ενας αβεβαιος περιορισμος και ενας δρομος γεματος δυσκολιες, φοβιες,λανθανοντα ιδανικα, μαχη εναντια στον εαυτο της και τον εξω κοσμο, ειναι ο δρομος που χαρασσει η νεολαια.
Τιποτα δεν ειναι αυτο που φαινεται..
Ενα κειμενο που διαβασα στη σημερινη Καθημερινη στο ενθετο Τεχνες και Γραμματα, της δημοσιογραφου Ριτσας Μασουρα, και συγκεκριμενα το τελευταιο αποσπασμα, συνοψιζει τον προβληματισμο μου:
"...Και ο ρόλος ο δικός μας, ποιος θα μπορούσε να είναι; Τι θα ήταν αυτό που θα ’πρεπε να πούμε σε όλη αυτή την ασθμαίνουσα, ανασφαλή νεολαία, η οποία πορεύεται χωρίς σπουδαία ιδανικά, χωρίς ατσάλινη πανοπλία, παρά με γνώμονα τη ρεαλιστική της σκέψη, τον άκρατο συντηρητισμό της και τον προβληματισμό της για το σύγχρονο κοινωνικό μοντέλο ζωής; Πώς να της εξηγήσουμε ότι τις περισσότερες φορές μόνη της η Φύση ρυθμίζει την πορεία των πραγμάτων σε συνεργασία με το διαμορφούμενο διαφορετικά καθε εποχή περιβάλλον; Πώς να της πούμε το αυτονόητο; Οτι δηλαδή ο άνθρωπος κινείται προς την έξοδο μέσα από σωρεία λαθών, μέσα από σωρεία λανθασμένων χειρισμών, μέσα από δυσνόητα πολλές φορές κοινωνικά σύνολα... αλλά κινείται. Κι αυτό συνάδει με τον προορισμό του."
Ανασφαλεια.Ζουμε τη ζωη μας με την ανασφαλεια,παντα στο πισω μερος του μυαλου μας και την αφηνουμε να αναδυει σε πολλες φασεις κυριως του εκπαιδευτικου μας βιου, συσχετιζομενη ομως με το μελλον, ως μεγαλοι ενηλικοι και υπο την προστατευτικη σκεπη της περιφημης "αποκαταστασης".Σε καθε βαθμιδα που βρισκομαστε σκεφτομαστε συνεχως την αμεσως επομενη.Σε αυτο βεβαια εχει βαλει το χερακι του και το συστημα.Η καθε εκπαιδευτικη χρονια ειναι απλα το σκαλοπατι και ο συνδετικος κρικος που οδηγει στην επομενη.Ο αυτοσκοπος ειναι το...τελος,μεχρι εκει που μπορει να φτασει κανεις,για να "ξεμπερδευει" κιολας σε ορισμενες περιπτωσεις.Δεν ειναι η ιδια η εκπαιδευτικη διαδικασια ο αυτοσκοπος και η ουσια του.Οι νεοι συνεχως σκεφτομαστε το μελλον μας ως επαγγελματιες.Μας εχουν βαλει στο τριπακι με την αναγνωριση πτυχιων,την απορροφηση εργασιας,τα καλα λεφτα,την αμεση η μη προσληψη κτλ.Μας βαζουν πολυ στενα ορια στον ορο "επαγγελμα" και κατα ενα τροπο φιμωνουν τα ονειρα μας.Λιγοι θα πουν για τις πολλες δυνατοτητες που υπαρχουν,τα ποσα μπορεις να κανεις και να προσφερεις στο κοινωνικο συνολο.Τα γνωστα τριπτυχα ειναι παντα αδιαπεραστα και μοναδικα συμβολα κοινωνικου στατους.Ολα οδηγουν σε συγκεκριμενο δρομο.Ολα με λιγα λογια καθοριζονται με τους νομους της αγορας και του συντηρητισμου και των στερεοτυπων της κοινωνιας και αυτα ειναι που δημιουργουν την ανασφαλεια για το επαγγελματικο μελλον που ομως δεν θα επρεπε να ειναι ο μοναδικος στοχος στην πορεια του ανθρωπου.Το καλυτερο ταξιδι περιλαμβανει μορφωση και παιδεια ουσιαστικη, που ανοιγει τους οριζοντες μας και μας κανει καλυτερους ανθρωπους.
Ανασφαλεια ομως νιωθουμε και για τις σχεσεις μας που διαπιστωνουμε οσο περισσοτερο συναναστρεφομαστε αλλους, ποσο δυσκολες ειναι.Νιωθουμε ανασφαλεια με τους αλλους και δε μπορουμε να ειμαστε ο εαυτος μας.Μετα σκεφτομαστε οτι ποτε δεν ειχαμε αληθινες σχεσεις με τα αλλα ατομα.Θετουμε υψηλα στανταρ, γιατι ισως καπου σε καποια ταινια, ειδαμε μια εξιδανικευμενη εικονα,καπου διαβασαμε κατι και πιστεψαμε στην τελεια σχεση,η επειδη βλεπουμε στο δρομο αυτο που ζηλευουμε αλλα δεν ξερουμε αν ειναι αληθινο, η δεν καταλαβαινουμε οτι δεν ειναι μονο αυτο.
Ανασφαλεια νοιωθουμε συνεχεια και για ενα σωρο πραγματα.Μεγαλωνουμε με την ανασφαλεια σαν ενα αορατο φαντασμα που εχει εντρυφησει μεσα μας.Και οταν αισθανομαστε την υπαρξη του,προσπαθουμε με καθε τροπο να το σκοτωσουμε και να απελευθερωθουμε.Να βρουμε την πλευρα του εαυτου μας που μας ταιριαζει η νομιζουμε οτι μας ταιριαζει,να θαψουμε για παντα εκεινη που δε μας αρεσει και μας φερνει σε αμηχανια και δυσκολη θεση.Ομως δεν ειναι ευκολο.Ειναι ενας μεγαλος εφηβικος μικροαγωνας που ειναι ψυχοφθορος.
Ασθμαινουμε με ολη αυτη την ψυχοπλακωτικη καθημερινοτητα. Φαινομαστε ηρεμοι αλλα μεσα μας καιγομαστε.Παλευουμε με τους εσωτερικους μας δαιμονες και προσπαθουμε να ανταπεξελθουμε απο παιδια κιολας σε ενα σωρο υποχρεωσεις(λεξη που συναδει με τους μεγαλους).Φτανουμε σε μια ηλικια,μολις που γιναμε ενηλικες (λεμε τωρα..) και νιωθουμε το βαρος των υποχρεωσεων που ετσι και αλλιως φροντιζουν να μας το φορτωνουν οι δικοι μας.Μολις που ξεφυγαμε απο το σχολειο,μολις που ζησαμε την αγωνια για τη νεα ζωη,δεν προλαβαμε καν να ονειρευτουμε και να τη σχεδιασουμε (αν τελικα εχουμε προσβαση σε αυτη) και αντι να το ευχαριστηθουμε, εχουμε μια νεα ζωη με ενα σωρο ευθυνες και δυσκολιες και την αισθηση οτι ειμαστε μονοι απεναντι σε αυτες.Και αυτο το σαρακι μας διαλυει εσωτερικα.
Δεν εχουμε ιδανικα.Ζουμε με τα στερεοτυπα,τους περιορισμενους οριζοντες,τα κλισε,τους λαιφ-σταιλ κανονες, τα "νορμαλ" στανταρ,ολα αυτα με τα οποια μας εχουν ποτισει οι γνωστοι-αγνωστοι καλοθελητες και εμεις τα εχουμε λουστει.Αθελα μας ολα αυτα εντρυφουν στο υποσυνειδητο και οριζουν τον εαυτο μας και τις πραξεις μας.Ομως επειδη αυτα μπορει να πηγαινουν κοντρα σε αυτο που πραγματικα ειμαστε, αλλοτριωνομαστε.Και επειδη ειναι μηχανισμοι που επιδρουν στη μαζα και επειδη εμεις συνδιαλεγομαστε με αυτην,ειμαστε δυστυχισμενοι αν δεν ειμαστε μερος της, ενα ακομα πιονι του καταλληλα σχεδιασμενου παιχνιδιου.Τα σπουδαια ιδανικα μπορουν να σωσουν την κατασταση.Συρρικνωνονται ομως και διαστρεβλωνονται με τα σημερινα δεδομενα.
Πως αληθεια να καταλαβουμε το αυτονοητο για τους ωριμους, οτι ζουμε τη ζωη μας με μια πλειαδα λαθων και κακων χειρισμων απο μικρη ηλικια, που δεν ειναι φταιξιμο δικο μας;Πως να αποδεχτουμε τη δυσκολια της ζωης αφου μας αρεσει η ευκολια και η τελειοτητα;Η ευκολια συνδεεται με την ολοενα αυξανομενη τεχνολογια και η τελειοτητα γινεται μια μανια που καλλιεργειται απο τις διαφημισεις, η καλυτερα την αισθητικη των διαφημισεων.Ειναι περιεργο, αλλα οσες περισσοτερες διαφημισεις βλεπεις, τοσο πιο τελειομανης γινεσαι.Δεν ειναι μονο το συγκεκριμενο προιον που σε κανει να θες να το αποκτησεις, ειναι και το οτι σε κανει να πιστευεις οτι θα σου προσδοσει ταυτοτητα, που ειναι καθοριστικο στην ηλικια αυτη, θα σου δωσει μια εικονα, κατι που θα λεει οτι εισαι εσυ.Ειναι και το πλαισιο γυρω απο το προιον, το τελειο σπιτι, τα τελεια ρουχα, η ευκολη και ωραια ζωη.Οσο μεγαλωνει αυτη η μανια και οσο στην πραγματικη ζωη η τελειοτητα, το μοντερνο,το ωραιο,το ιδανικο(στοιχεια της διαφημιστικης νοοτροπιας) εκλειπουν ,τοσο εντονοτερη γινεται η απελπισια και τα παραγωγα της.
Δε μπορουμε να αποδεχτουμε τα δυσνοητα κοινωνικα συνολα.Αυτο εχει να κανει πιο πολυ με την ανατροφη και την παιδεια.Γινομαστε πολυ επιλεκτικοι, απορριπτουμε,γινομαστε ατομικιστες και ψαχνουμε μονο το ομοιο με μας.Αντιδρουμε επιφανειακα και δεν ψαχνουμε την αιτια των πραγματων προσπαθωντας να την ερμηνευσουμε.Η απλα αδιαφορουμε παντελως με ολα αυτα τα απιστευτα που γινονται στην κοινωνια.Η σκεψη να αλλαξουμε τον κοσμο χανει τη δυναμη της απεναντι στη ρεαλιστικη αντιμετωπιση της ζωης και φανταζει παιδικη.Η νεολαια εχει χασει την παιδικοτητα της.Και τη χανει απο πολυ νωρις.Αν οχι την παιδικοτητα, τη νεανικοτητα.
Ενας αβεβαιος περιορισμος και ενας δρομος γεματος δυσκολιες, φοβιες,λανθανοντα ιδανικα, μαχη εναντια στον εαυτο της και τον εξω κοσμο, ειναι ο δρομος που χαρασσει η νεολαια.
Τιποτα δεν ειναι αυτο που φαινεται..
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου