Οσο περισσοτερο παρακολουθω μαθηματα στο πανεπιστημιο, τοσο περισσοτερο διαμορφωνω αποψη, επιβεβαιωνω μερικες σκεψεις μου, κατανοω εκεινους που απουσιαζουν απο τα αμφιθεατρα και τις αιθουσες, διαπιστωνω οτι δεν εχω χασει κατι οσο καιρο δεν πηγαινα εκει.Για την ακριβεια, χαιρομαι που τοσο καιρο γινονταν καταληψεις και ηταν κλειστα στη σχολη.
Θα ηθελα καταρχην να μιλησω για τους καθηγητες σε ενα γενικο πλαισιο.Οι καθηγητες εχουν ενα ρολο στο πανεπιστημιο.Τους δινεται ενα πολυ μεγαλο βημα και μπορουν να περνανε τις ιδεες και τις αποψεις τους σε μια πλειαδα φοιτητων.Μπορουν να συμβαλουν κατα ενα μερος στη διαμορφωση της σκεψης των φοιτητων, σε αυτους τουλαχιστον που παρακολουθουν και ενδιαφερονται.Οι καθηγητες εχουν ευθυνη υπο αυτη την αποψη.Επειδη μαλιστα τα συγγραματα μοιραζονται παντα στο τελος του εξαμηνου, και επειδη ετσι και αλλιως οι φοιτητες δε διαβαζουν απο μονοι τους, η διδασκαλια των μαθηματων ανατιθεται στον καθηγητη και μονο.Απο αυτον υποτιθεται περιμενουν οι φοιτητες να τους μαθει για τον Μαρξ, τον Εγκελς, τον Καντ, τον Αριστοτελη, τον Φρουντ, το Μεσαιωνα, την Αναγεννηση, τα πολιτειακα συστηματα, τη συναισθηματικη νοημοσυνη, τις κοινωνικες ταξεις, την ιστορια της τεχνης και του πολιτισμου και ενα σωρο αλλα.Πολυ καλα μεχρι εδω.Ο καθηγητης σε βαρυνουσα θεση, οι φοιτητες tabula rasa, και χιλιαδες γνωσεις τις οποιες καλειται ο πρωτος να κανει κτημα στους δευτερους.Μια σχεση αλληλεπιδρασης που θεωρητικα φαινεται να ειναι δικαια (ακομα και αν θεωρειται οτι ο καθηγητης βρισκεται σε θεση εξουσιας).Τι συμβαινει ομως στις παρακολουθησεις των μαθηματων σε ενα πανεπιστημιο σαν το Παντειο το οποιο ειναι πολιτικων και κοινωνικων επιστημων και προσφερει ολες τις θεωρητικες γνωσεις;Πως μεταδιδεται ολη αυτη η αστειρευτη γνωση μεσα σε διδακτικες ωρες, εξαμηνα και προκαθορισμενη υλη;
Παει λοιπον, ο φοιτητης στην ωρα του, να παρακολουθησει το μαθημα του.Το πιο πιθανον ειναι οτι θα περιμενει το πολυ ενα 45λεπτο.Ειτε ο καθηγητης θα αργησει, ειτε θα κανει μιση ωρα ανουσιο προλογο, ειτε θα μπουκαρουν τα κομματα για να αρχισουν τον καυγα (βλ.και προηγουμενο ποστ).Το μαθημα ξεκιναει πολυ συχνα με το εισαγωγικο "Οπως λεγαμε την προηγουμενη φορα..".Το μαθημα μπορει να εξελιχθει σαν μια συνεχη εισαγωγη.Σαν αυτα τα βιβλια στα οποια ο συγγραφεας λεει σε καθε παραγραφο "Πριν προχωρησω στην αναλυση αυτου του θεματος θα ηθελα να διευκρινισω..".Τελικα περναει η πρωτη ωρα, περναει και η δευτερη, και ο καθηγητης ακομα να μπει στο ψητο! Εντωμεταξυ, δε χανει την ευκαιρια να πει κατι εντελως ασχετο απο το μαθημα η να κανει καποιο αστειο, που μονο αστειο δεν ειναι, γιατι οι καθηγητες δεν ειναι και τα πιο χιουμοριστικα ατομα στον κοσμο.
Η παραδοση δεν ακολουθει μια δομη.Απο τη μια ακους για Φεουδαρχες, μετα για κληρικους, μετα για δουλοπαροικους, απο το 16ο αιωνα μεταπηδας στην Αναγεννηση, και απο τους προσωκρατικους στους σκεπτικιστες, ακους για φιλελευθερισμο, για προτεσταντισμο,και μεσα σε ολα αυτα ανακετευεται και η σημερινη εποχη.Απο ολα αυτα τα παραδειγματα, δημιουργουνται τα εξης ερωτηματα:Τι προηγειται και τι ακολουθει της καθε ιστορικης περιοδου; Τι σημαινει ο ενας ορισμος και τι ο αλλος; Ποιος ειπε οτι μας ειναι γνωστοι; Πως ολες αυτες οι γνωσεις συνδεονται μεταξυ τους; Τι συγκρατουμε στο τελος του μαθηματος απο τη συρροη αυτη διασπαρτων γνωσεων; Ειναι ταξινομημενα στο μυαλο μας;
Επιπλεον, παρα πολλα απο αυτα που λενε οι καθηγητες ειναι τοσο μα τοσο πολυ αυτονοητα.Ειναι πραγματα που καποιος μπορει να τα εχει σκεφτει απο μονος του, και που ο καθηγητης απλα του τα επιβεβαιωνει.Βεβαια μπορει και να σπασει τα νευρα καποιου, που παει και ακουει, αυτα που ηδη ξερει, να του τα παρουσιαζουν σαν πρωτακουστα.Και ειναι τετοιος ο τροπος που λεει ο καθηγητης το αυτονοητο, που φτανει για σου τη σπασει.Το χειροτερο ομως ειναι, οι φοιτητες που παρακολουθουν με απολυτη προσηλωση το μαθημα.Κρατανε σημειωσεις σαν ρομποτακια, σε ο,τι και να πει ο καθηγητης.Μου τη δινει τοσο πολυ γραφουν στην κολλα τα απολυτως αυτονοητα. Αναρωτιεμαι αν τελικα ξερουν τι γραφουν.Το πιο πιθανο ειναι να τους ρωτησεις μετα τι εμαθαν και τι καταλαβαν απο το μαθημα και να μην ξερουν να σου απαντησουν.
Πληρη ελευθεριοτητα επικρατει τη διαρκεια του μαθηματος.Για να το πω στα ισα, η κατασταση ειναι "μπατε σκυλοι αλεστε".Το μαθημα, οπως ειπα, μπορει να αργησει εως και ενα 45λεπτο, ενω ο καθηγητης μπορει και να τελειωσει το μαθημα μιαμιση ωρα νωριτερα επειδη "κουραστηκε και κουραστηκαν και οι φοιτητες"..Κατα τη διαρκεια του μαθηματος, οποιος θελει μπαινει, οποιος θελει βγαινει, χωρις να χρειαστει να πει "κυριε/κυρια μπορω να παω εξω;".Αμα χτυπησει κανενα κινητο δεν εγινε και τιποτα.Ενα τσιγαρακι επισης δεν βλαπτει, και ενα καφεδακι χρειαζεται για να μη μας παρει ο υπνος.Αυτα ομως δεν εχουν σημασια.Σημασια εχει τι μαθαινεις τελικα απο το μαθημα.
Για μενα, συμφωνα με οσα εγραψα, η παρακολουθηση του μαθηματος σε πολλες περιπτωσεις ειναι χασιμο χρονου!Και βλεπω τοσους πολλους φοιτητες να χανουν το χρονο τους και να μην το καταλαβαινουν ή απλα να μη τους πειραζει.Δε λεω οτι δε μαθαινεις τιποτα.Οχι βεβαια.Μπορεις να μαθεις παρα πολλα.Και σιγουρα υπαρχει ενα ποσοστο φοιτητων που καταλαβαινει οσα ακουει και οσα γραφει, κανει αποριες, συζηταει με τον καθηγητη, το ψαχνει περισσοτερο.Ομως υπαρχει ενα αλλο πολυ μεγαλο (ισως μεγαλυτερο) ποσοστο που λειτουργει σαν ρομποτ και δεν εχει επιγνωση αυτου.Επιπλεον, οσο καλη προθεση για μαθηση και αν εχει ενας φοιτητης, και οσο συνειδητοποιημενος και αν ειναι, και λειτουργει με το σωστο τροπο, ο τροπος που γινεται το μαθημα, το περιβαλλον και οι διαφοροι αναγκαστικοι ή μή περιορισμοι, δεν επιτρεπουν την πληροτητα της μαθησης και την αισθηση της κατακτησης της γνωσης.
Θα ηθελα καταρχην να μιλησω για τους καθηγητες σε ενα γενικο πλαισιο.Οι καθηγητες εχουν ενα ρολο στο πανεπιστημιο.Τους δινεται ενα πολυ μεγαλο βημα και μπορουν να περνανε τις ιδεες και τις αποψεις τους σε μια πλειαδα φοιτητων.Μπορουν να συμβαλουν κατα ενα μερος στη διαμορφωση της σκεψης των φοιτητων, σε αυτους τουλαχιστον που παρακολουθουν και ενδιαφερονται.Οι καθηγητες εχουν ευθυνη υπο αυτη την αποψη.Επειδη μαλιστα τα συγγραματα μοιραζονται παντα στο τελος του εξαμηνου, και επειδη ετσι και αλλιως οι φοιτητες δε διαβαζουν απο μονοι τους, η διδασκαλια των μαθηματων ανατιθεται στον καθηγητη και μονο.Απο αυτον υποτιθεται περιμενουν οι φοιτητες να τους μαθει για τον Μαρξ, τον Εγκελς, τον Καντ, τον Αριστοτελη, τον Φρουντ, το Μεσαιωνα, την Αναγεννηση, τα πολιτειακα συστηματα, τη συναισθηματικη νοημοσυνη, τις κοινωνικες ταξεις, την ιστορια της τεχνης και του πολιτισμου και ενα σωρο αλλα.Πολυ καλα μεχρι εδω.Ο καθηγητης σε βαρυνουσα θεση, οι φοιτητες tabula rasa, και χιλιαδες γνωσεις τις οποιες καλειται ο πρωτος να κανει κτημα στους δευτερους.Μια σχεση αλληλεπιδρασης που θεωρητικα φαινεται να ειναι δικαια (ακομα και αν θεωρειται οτι ο καθηγητης βρισκεται σε θεση εξουσιας).Τι συμβαινει ομως στις παρακολουθησεις των μαθηματων σε ενα πανεπιστημιο σαν το Παντειο το οποιο ειναι πολιτικων και κοινωνικων επιστημων και προσφερει ολες τις θεωρητικες γνωσεις;Πως μεταδιδεται ολη αυτη η αστειρευτη γνωση μεσα σε διδακτικες ωρες, εξαμηνα και προκαθορισμενη υλη;
Παει λοιπον, ο φοιτητης στην ωρα του, να παρακολουθησει το μαθημα του.Το πιο πιθανον ειναι οτι θα περιμενει το πολυ ενα 45λεπτο.Ειτε ο καθηγητης θα αργησει, ειτε θα κανει μιση ωρα ανουσιο προλογο, ειτε θα μπουκαρουν τα κομματα για να αρχισουν τον καυγα (βλ.και προηγουμενο ποστ).Το μαθημα ξεκιναει πολυ συχνα με το εισαγωγικο "Οπως λεγαμε την προηγουμενη φορα..".Το μαθημα μπορει να εξελιχθει σαν μια συνεχη εισαγωγη.Σαν αυτα τα βιβλια στα οποια ο συγγραφεας λεει σε καθε παραγραφο "Πριν προχωρησω στην αναλυση αυτου του θεματος θα ηθελα να διευκρινισω..".Τελικα περναει η πρωτη ωρα, περναει και η δευτερη, και ο καθηγητης ακομα να μπει στο ψητο! Εντωμεταξυ, δε χανει την ευκαιρια να πει κατι εντελως ασχετο απο το μαθημα η να κανει καποιο αστειο, που μονο αστειο δεν ειναι, γιατι οι καθηγητες δεν ειναι και τα πιο χιουμοριστικα ατομα στον κοσμο.
Η παραδοση δεν ακολουθει μια δομη.Απο τη μια ακους για Φεουδαρχες, μετα για κληρικους, μετα για δουλοπαροικους, απο το 16ο αιωνα μεταπηδας στην Αναγεννηση, και απο τους προσωκρατικους στους σκεπτικιστες, ακους για φιλελευθερισμο, για προτεσταντισμο,και μεσα σε ολα αυτα ανακετευεται και η σημερινη εποχη.Απο ολα αυτα τα παραδειγματα, δημιουργουνται τα εξης ερωτηματα:Τι προηγειται και τι ακολουθει της καθε ιστορικης περιοδου; Τι σημαινει ο ενας ορισμος και τι ο αλλος; Ποιος ειπε οτι μας ειναι γνωστοι; Πως ολες αυτες οι γνωσεις συνδεονται μεταξυ τους; Τι συγκρατουμε στο τελος του μαθηματος απο τη συρροη αυτη διασπαρτων γνωσεων; Ειναι ταξινομημενα στο μυαλο μας;
Επιπλεον, παρα πολλα απο αυτα που λενε οι καθηγητες ειναι τοσο μα τοσο πολυ αυτονοητα.Ειναι πραγματα που καποιος μπορει να τα εχει σκεφτει απο μονος του, και που ο καθηγητης απλα του τα επιβεβαιωνει.Βεβαια μπορει και να σπασει τα νευρα καποιου, που παει και ακουει, αυτα που ηδη ξερει, να του τα παρουσιαζουν σαν πρωτακουστα.Και ειναι τετοιος ο τροπος που λεει ο καθηγητης το αυτονοητο, που φτανει για σου τη σπασει.Το χειροτερο ομως ειναι, οι φοιτητες που παρακολουθουν με απολυτη προσηλωση το μαθημα.Κρατανε σημειωσεις σαν ρομποτακια, σε ο,τι και να πει ο καθηγητης.Μου τη δινει τοσο πολυ γραφουν στην κολλα τα απολυτως αυτονοητα. Αναρωτιεμαι αν τελικα ξερουν τι γραφουν.Το πιο πιθανο ειναι να τους ρωτησεις μετα τι εμαθαν και τι καταλαβαν απο το μαθημα και να μην ξερουν να σου απαντησουν.
Πληρη ελευθεριοτητα επικρατει τη διαρκεια του μαθηματος.Για να το πω στα ισα, η κατασταση ειναι "μπατε σκυλοι αλεστε".Το μαθημα, οπως ειπα, μπορει να αργησει εως και ενα 45λεπτο, ενω ο καθηγητης μπορει και να τελειωσει το μαθημα μιαμιση ωρα νωριτερα επειδη "κουραστηκε και κουραστηκαν και οι φοιτητες"..Κατα τη διαρκεια του μαθηματος, οποιος θελει μπαινει, οποιος θελει βγαινει, χωρις να χρειαστει να πει "κυριε/κυρια μπορω να παω εξω;".Αμα χτυπησει κανενα κινητο δεν εγινε και τιποτα.Ενα τσιγαρακι επισης δεν βλαπτει, και ενα καφεδακι χρειαζεται για να μη μας παρει ο υπνος.Αυτα ομως δεν εχουν σημασια.Σημασια εχει τι μαθαινεις τελικα απο το μαθημα.
Για μενα, συμφωνα με οσα εγραψα, η παρακολουθηση του μαθηματος σε πολλες περιπτωσεις ειναι χασιμο χρονου!Και βλεπω τοσους πολλους φοιτητες να χανουν το χρονο τους και να μην το καταλαβαινουν ή απλα να μη τους πειραζει.Δε λεω οτι δε μαθαινεις τιποτα.Οχι βεβαια.Μπορεις να μαθεις παρα πολλα.Και σιγουρα υπαρχει ενα ποσοστο φοιτητων που καταλαβαινει οσα ακουει και οσα γραφει, κανει αποριες, συζηταει με τον καθηγητη, το ψαχνει περισσοτερο.Ομως υπαρχει ενα αλλο πολυ μεγαλο (ισως μεγαλυτερο) ποσοστο που λειτουργει σαν ρομποτ και δεν εχει επιγνωση αυτου.Επιπλεον, οσο καλη προθεση για μαθηση και αν εχει ενας φοιτητης, και οσο συνειδητοποιημενος και αν ειναι, και λειτουργει με το σωστο τροπο, ο τροπος που γινεται το μαθημα, το περιβαλλον και οι διαφοροι αναγκαστικοι ή μή περιορισμοι, δεν επιτρεπουν την πληροτητα της μαθησης και την αισθηση της κατακτησης της γνωσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου