Tης Τασουλας Καραϊσκακη
Οι νέοι είναι πάλι στο στόχαστρο της κοινωνικής κριτικής. Για τη μουσική που ακούν, για τον τρόπο που ντύνονται και συμπεριφέρονται, για το πώς αντιδρούν. Αντιμετωπίζονται ως απειλή κατά της δημόσιας τάξης. Για αρκετούς, τα χρόνια της νεότητας είναι συνυφασμένα με εκείνα της παραβατικότητας. Σε ορισμένες δυτικές κοινωνίες, όταν αυξάνονται οι γεννήσεις, αναμένουν στα επόμενα χρόνια άνοδο της εγκληματικότητας. Οι νέοι ως κοινωνική ομάδα, όχι το παιδί του καθένα ξεχωριστά, είναι «αντίπαλοι».
Ολα πάνω τους ενοχλούν: Η ορμή τους, η ανεμελιά τους, η μιζέρια, η αδράνεια, η αφασία τους, το κόλλημα στο κομπιούτερ. Ως γενιά my space είναι αξιοκατάκριτοι που βγάζουν τα προσωπικά τους στη φόρα (στο Ιντερνετ), που έχουν εικονικούς φίλους, που τα θέλουν όλα έτοιμα, που τεμπελιάζουν αντί να ανταγωνίζονται. Ως emo είναι αξιολύπητοι για την αυτοκαταστροφική τους γκρίνια, τους μελοδραματισμούς, τα κενά βλέμματα, τη μελαγχολική όψη.
Και όμως, οι νέοι μέσα από τα νεανικά ρεύματα και τη μουσική νιώθουν όπως οι υπόλοιπες ηλικίες με την τέχνη. Ακόμη κι αν αυτή εκφράζει τη διάλυση της κοινωνίας, τον ατομισμό, τη σύγχυση, αναγνωρίζουν μέσα της τον εαυτό τους, γιατί τους προσφέρει αισθήσεις της κατακερματισμένης τους ολότητας.
Οι νέοι είναι η ηλικιακή ομάδα που βάζει τις περισσότερες από τις ερωτήσεις που κάνουμε εμείς οι άνθρωποι στον εαυτό μας. Το ζήτημα της αρχής, το ζήτημα του τέλους, το νόημα και την αξία της ύπαρξης. Μετέωροι στον χρόνο (όταν είσαι νέος νιώθεις σχεδόν αθάνατος), ανάμεσα στον μύθο και την πραγματικότητα, στοχάζονται, αμφιρρέπουν, παραιτούνται, επαναστατούν, μπερδεύονται, ονειρεύονται.
Μεγαλώνουν σαν «πρωταγωνιστές», αλλά είναι στην κοινωνία κομπάρσοι. Στην Ευρώπη τελειώνουν το πανεπιστήμιο ήδη χρεωμένοι (στην Ελλάδα υπάρχει ακόμη η οικογένεια), και έχουν να διαλέξουν ανάμεσα στην ανεργία και την ανασφάλιστη κακοπληρωμένη εργασία. Γενιά μπούμερανγκ αυτοαποκαλούνται (διότι μετά την πρώτη αποτυχημένη έξοδο στην αγορά εργασίας επιστρέφουν στο σπίτι των γονιών) και γενιά i-Pod (αγγλικά αρχικά του: ανασφάλιστοι, πιεσμένοι, πνιγμένοι στους φόρους και τα χρέη).
Είναι ριζικά διαφορετική από τις προηγούμενες; Μάλλον όχι. Οι σειρές των γενεών, με τα χάσματα και τις αντιθέσεις τους, δεν είναι άλλο από τη διαλεκτική συνέχιση της ζωής. Από μια κίνηση άρνησης και επιβεβαίωσης, ρήξης και εξάρτησης. Κάθε αλλαγή επικυρώνει την ανθρώπινη παράδοση και τη συνεχίζει. Κάθε καινοτομία τρέφεται από τις επινοήσεις του παρελθόντος, κάθε ρήξη είναι μια επανάληψη προηγούμενων συγκρούσεων.
Αν οι νέοι δεν αντιδρούσαν, δεν ενοχλούσαν, δεν θα ήταν νέοι και η κοινωνία θα ήταν μια ακρωτηριασμένη κοινωνία. Χωρίς αντίβαρο, χωρίς φρεσκάδα, χωρίς «συνείδηση».
Οι νέοι είναι πάλι στο στόχαστρο της κοινωνικής κριτικής. Για τη μουσική που ακούν, για τον τρόπο που ντύνονται και συμπεριφέρονται, για το πώς αντιδρούν. Αντιμετωπίζονται ως απειλή κατά της δημόσιας τάξης. Για αρκετούς, τα χρόνια της νεότητας είναι συνυφασμένα με εκείνα της παραβατικότητας. Σε ορισμένες δυτικές κοινωνίες, όταν αυξάνονται οι γεννήσεις, αναμένουν στα επόμενα χρόνια άνοδο της εγκληματικότητας. Οι νέοι ως κοινωνική ομάδα, όχι το παιδί του καθένα ξεχωριστά, είναι «αντίπαλοι».
Ολα πάνω τους ενοχλούν: Η ορμή τους, η ανεμελιά τους, η μιζέρια, η αδράνεια, η αφασία τους, το κόλλημα στο κομπιούτερ. Ως γενιά my space είναι αξιοκατάκριτοι που βγάζουν τα προσωπικά τους στη φόρα (στο Ιντερνετ), που έχουν εικονικούς φίλους, που τα θέλουν όλα έτοιμα, που τεμπελιάζουν αντί να ανταγωνίζονται. Ως emo είναι αξιολύπητοι για την αυτοκαταστροφική τους γκρίνια, τους μελοδραματισμούς, τα κενά βλέμματα, τη μελαγχολική όψη.
Και όμως, οι νέοι μέσα από τα νεανικά ρεύματα και τη μουσική νιώθουν όπως οι υπόλοιπες ηλικίες με την τέχνη. Ακόμη κι αν αυτή εκφράζει τη διάλυση της κοινωνίας, τον ατομισμό, τη σύγχυση, αναγνωρίζουν μέσα της τον εαυτό τους, γιατί τους προσφέρει αισθήσεις της κατακερματισμένης τους ολότητας.
Οι νέοι είναι η ηλικιακή ομάδα που βάζει τις περισσότερες από τις ερωτήσεις που κάνουμε εμείς οι άνθρωποι στον εαυτό μας. Το ζήτημα της αρχής, το ζήτημα του τέλους, το νόημα και την αξία της ύπαρξης. Μετέωροι στον χρόνο (όταν είσαι νέος νιώθεις σχεδόν αθάνατος), ανάμεσα στον μύθο και την πραγματικότητα, στοχάζονται, αμφιρρέπουν, παραιτούνται, επαναστατούν, μπερδεύονται, ονειρεύονται.
Μεγαλώνουν σαν «πρωταγωνιστές», αλλά είναι στην κοινωνία κομπάρσοι. Στην Ευρώπη τελειώνουν το πανεπιστήμιο ήδη χρεωμένοι (στην Ελλάδα υπάρχει ακόμη η οικογένεια), και έχουν να διαλέξουν ανάμεσα στην ανεργία και την ανασφάλιστη κακοπληρωμένη εργασία. Γενιά μπούμερανγκ αυτοαποκαλούνται (διότι μετά την πρώτη αποτυχημένη έξοδο στην αγορά εργασίας επιστρέφουν στο σπίτι των γονιών) και γενιά i-Pod (αγγλικά αρχικά του: ανασφάλιστοι, πιεσμένοι, πνιγμένοι στους φόρους και τα χρέη).
Είναι ριζικά διαφορετική από τις προηγούμενες; Μάλλον όχι. Οι σειρές των γενεών, με τα χάσματα και τις αντιθέσεις τους, δεν είναι άλλο από τη διαλεκτική συνέχιση της ζωής. Από μια κίνηση άρνησης και επιβεβαίωσης, ρήξης και εξάρτησης. Κάθε αλλαγή επικυρώνει την ανθρώπινη παράδοση και τη συνεχίζει. Κάθε καινοτομία τρέφεται από τις επινοήσεις του παρελθόντος, κάθε ρήξη είναι μια επανάληψη προηγούμενων συγκρούσεων.
Αν οι νέοι δεν αντιδρούσαν, δεν ενοχλούσαν, δεν θα ήταν νέοι και η κοινωνία θα ήταν μια ακρωτηριασμένη κοινωνία. Χωρίς αντίβαρο, χωρίς φρεσκάδα, χωρίς «συνείδηση».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου